صرافی های متمرکز و غیرمتمرکز چه تفاوتی با هم دارند؟

دارندگان ارزهای دیجیتال ممکن است از خود بپرسند که تفاوت‌ بین صرافی غیرمتمرکز (DEX) و صرافی متمرکز (CEX) در چیست؟ کدام یک را باید انتخاب کرد و چرا؟ صرافی ها با توجه به نوع کاربری به دو دسته صرافی غیرمتمرکز و صرافی متمرکز تقسیم می شوند. در صرافی متمرکز همانند بانک ها، یک نهاد مرکزی، کنترل معاملات و دارایی های اشخاص را بر عهده دارد. در این نوع صرافی ها احراز هویت الزامی است. صرافی  غیرمتمرکز هم همانطور که از نامش پیداست در یک مکان متمرکز نیست و هیچ نهاد نظارتی بر آن احاطه ندارد. در صرافی غیرمتمرکز، کاربران خود به معامله می پردازند.

صرافی متمرکز:

«صرافی متمرکز» (Centralized Exchange) یا cex همیشه توسط یک نهاد نظارتی، افراد خاص، ارگان ها و … نظارت می شود و تحت کنترل هستند. به عبارت ساده تر در این نوع صرافی، معاملات و دارایی ها توسط افراد خاصی نظارت و پیگیری می شوند. شاید این سؤال پیش بیاید که چرا باید به حضور یک واسطه اعتماد کنیم؟ دلیل این اعتماد، خدمات امنیتی و نظارتی است که صرافی متمرکز به کاربران خود ارائه می‌دهد. وجود این ناظران برای امنیت شبکه بسیار پرکاربرد است به طوری که 90 درصد معاملات روزانه ارزهای دیجیتال در صرافی های متمرکز همچون بایننس انجام می شود. در صرافی متمرکز معمولا شما می توانید:

• می توانید به صورت مستقیم و با کارت بانکی  ارز دیجیتال خریداری کنید.
• ارز دیجیتال خود را بفروشید.
• با سایر افراد در صرافی معامله کنید.
• به عنوان معامله گر در بستر صرافی، به تجارت بپردازید.

مزایای استفاده از Centralized Exchange برای معامله:

امنیت بالا

صرافی متمرکز به دلیل امنیت بالای خود شناخته می‌شود. در این صرافی‌ها به خاطر وجود سیستم‌های تایید امنیتی دو عاملی و پروتکل‌های امنیتی زیاد دارایی‌هایی کاربران در معرض هیچ گونه خطری قرار نمی گیرد و معاملات در بستری امن انجام می شود.

معاملات زیاد

روزانه معاملات زیادی در صرافی‌های متمرکز انجام می‌شود، به همین دلیل ما شاهد نوسانات قیمتی اندکی هستیم و می‌توانیم به راحتی معاملات خود را انجام دهیم. شما باید توجه کنید که ۹۰ درصد حجم معاملات روزانه در صرافی‌های متمرکز انجام می‌شود.

نقدینگی زیاد

به خاطر وجود کاربران زیاد و حجم معاملات روزانه، نقدینگی زیادی در صرافی‌های متمرکز وجود دارد. به همین خاطر واریز و برداشت در اسرع وقت انجام شده و هیچ معطلی دیده نمی‌شود.

پشتیبانی قوی

همانطور که گفته شد صرافی‌های متمرکز زیر نظر ارگان‌ها و نهادهای نظارتی قرار دارند. این نهادها، پشتیبانانی برای این صرافی‌ها در نظر گرفتند که شما می‌توانید به راحتی سوال خود را از آنها پرسیده و مشکلات خود را حل کنید.

رابط کاربری آسان

محیط ساده و جذاب به شما این امکان را می‌دهد که معاملات خود را به آسانی انجام دهید و واریز و برداشت خود را به صورت دقیق رصد کنید.

احراز هویت ساده

شما می توانید با طی چند مرحله و وارد کردن اطلاعات خود در فیلدهای مشخص شده، احراز هویت خود را انجام داده و به آسانی معاملات خود را شروع کنید.

معایب استفاده از Centralized Exchange برای معامله:

ریسک هک شدن

به خاطر متمرکز بودن دارایی‌ها در یک مکان، صرافی متمرکز می‌تواند هدف هکران قرار بگیرد و دارایی‌های شما را در معرض خطر قرار دهد.

کارمزد های بالا

برای انجام معاملات در صرافی متمرکز شما باید کارمزد بپردازید. اگر این کارمزدها زیاد باشند ممکن است، سودآوری شما را تحت تاثیر قرار دهد.

نیاز به احراز هویت

برای دریافت خدمات صرافی‌های متمرکز و انجام معامله شما باید احراز هویت انجام دهید. این امر ممکن است برای برخی کاربران به خصوص کاربرانی که در کشورهای تحت تحریم قرار دارند، دشوار باشد.

کنترل بر دارایی

در صرافی‌های متمرکز نهادهای نظارتی بر دارایی‌های شما کنترل دارند و ممکن است برخی اوقات دسترسی د اختیارات شما را به دارایی‌هایتان محدود کنند.

مهم‌ترین صرافی متمرکز ارز دیجیتال:

بایننس (Binance):

بزرگترین صرافی ارز دیجیتال جهان است که حجم معاملات بالایی را ارائه می‌دهد و طیف وسیعی از ارزهای دیجیتال را پشتیبانی می‌کند.

کوین‌بیس (Coinbase):

یک صرافی ارز دیجیتال معتبر و قابل اعتماد است که برای مبتدیان و کسانی که به دنبال خرید و فروش ارزهای دیجیتال هستند، یک گزینه محبوب است.

کران (Kraken):

یک صرافی ارز دیجیتال با تجربه و با سابقه طولانی است که از نظر امنیتی، جزء صرافی‌های قوی محسوب می‌شود.

بای بیت (Bybit):

یک صرافی ارز دیجیتال معتبر که به دلیل امکانات پيشرفته و معاملات اهرمي، برای معامله‌گران حرفه‌ای جذاب است.

کوکوین (KuCoin):

یک صرافی ارز دیجیتال با امکانات متنوعی که به کاربران اجازه می‌دهد، انواع مختلفی از ارزهای دیجیتال را معامله کنند.

صرافی غیرمتمرکز:

صرافی غیر متمرکز (Decentralized exchange) یا DEX به کاربران اجازه می‌دهد به صورت مستقیم بین کیف پول‌های خود معاملات ارزی انجام دهند و نیازی به واسطه و نهادهای نظارتی نداشته باشند.

در صرافی غیرمتمرکز، معاملات به طور مستقیم و بدون واسطه بین معامله گران انجام می‌شود، صرافی های غیرمتمکز هم به دو نوع اسپات و فیوچرز تقسیم میشوند صرافی اسپات مثل صرافی ردیوم که میتوانید ارز دیجیتال بخرید و نگه داری کنید، اما در صرافی های فیوچرز میتوانید روی پایین امدن و بالا رفتن قیمت یک ارز اوردر گذاری کنید مثل صرافی The True Trade که فیوچرز است.

این صرافی‌ها از قراردادهای بلاک چین استفاده می‌کنند تا معاملات را اجرا کنند. قرارداد هوشمند بلاک چین کدهایی هستند که شرایطی را برای انجام معاملات تعیین می‌کنند و از نیاز به اعتماد به طرف مقابل و واسطه در معاملات جلوگیری می‌کنند. شما می‌توانید در صرافی غیرمتمرکز این موارد را انجام دهید.

• به راحتی خرید و فروش ارزهای دیجیتال را انجام دهید.
• با استفاده از وثیقه ارزهای دیجیتال وام بگیرید و یا به دیگران وام بدهید.
• در بهبود صرافی‌های غیرمتمرکز و پروتکل‌های آن مشارکت داشته باشید.
• از طریق پرداخت کارمزد نقدینگی صرافی‌های غیرمتمرکز را فراهم کنید.

مزایای استفاده از Decentralized exchange برای معامله:

تنوع ارز های دیجیتال

اصولا در صرافی‌های غیرمتمرکز طیف گسترده‌ای از ارزهای دیجیتال برای معامله مشاهده می‌شود. شما می‌توانید در این صرافی‌ها به راحتی ارز مورد نظر خود را یافته و به معامله آن بپردازید.

عدم نیاز به احراز هویت

صرافی‌های غیرمتمرکز به کاربران اجازه می‌دهند که بدون احراز هویت معامله خود را انجام دهند. این امر برای کسانی که نمی‌خواهند هویت خود را فاش کنند و یا برای کسانی که در کشورهای تحت تحریم قرار دارند امری بسیار مفید است.

شفافیت

چون معاملات بر روی شبکه بلاک چین ثبت می‌شوند شفاف هستند و شما می‌توانید به راحتی معاملات خود را مورد بررسی قرار دهید.

مالکیت مستقیم دارایی ها

در صرافی غیرمتمرکز کاربران مالکیت کامل و مستقیم بر روی دارایی‌های خود دارند و هیچ واسطه‌ای در این میان دیده نمی‌شود. به همین خاطر خیال افراد معامله‌گر آسوده است و این گونه امنیت دارایی‌ها نیز حفظ می‌شود.

کارمزد پایین

به دلیل نبود واسطه‌ها و نهادهای نظارتی در صرافی های غیرمتمرکز کارمزدهای کمتری نسبت به صرافی‌های متمرکز دیده می‌شود. این امر ممکن است سودآوری شما را تحت تاثیر قرار دهد و باعث سود بیشتر شما شود.

معایب استفاده از Decentralized exchange برای معامله:

کارمزدهای شبکه

در شبکه‌هایی همچون اتریوم در زمان‌های پر ترافیک معاملات، کارمزدها ممکن است افزایش یابند و این بر روی سودآوری شما تاثیر می‌گذارد.

رابط کاربری پیچیده

کار با قراردادهای هوشمند و همچنین استفاده از کیف پول‌های غیرامانی ممکن است برای افراد به خصوص افراد تازه کار دشوار باشد. چون در این صرافی‌ها شما تمامی کارها خودتان انجام می دهید و هیچ نهاد نظارتی و یا واسطه‌ای وجود ندارد رابط کاربری پیچیده‌ای پیش روی شماست.

سرعت پایین

چون تمامی معاملات بر روی شبکه بلاکچین ثبت می‌شود، ممکن است پردازش آن کمی طولانی باشد و این امر سرعت معاملات شما را کاهش دهد.

نقدینگی کمتر

با توجه به اینکه صرافی‌های غیرمتمرکز نسبت به صرافی‌های متمرکز دارای نقدینگی کمتری هستند، ممکن است در انجام معاملات بزرگ دچار مشکل شوید.

عدم ارائه ورودی و خروجی فیات

اکثر DEX‌ها فقط امکان مبادله رمزارز به رمزارز را ارائه می‌دهند و امکان خرید و فروش رمزارز با ارزهای فیات وجود ندارد.

مهم‌ترین صرافی غیرمتمرکز ارز دیجیتال:

بهترین صرافی‌های غیرمتمرکز خارجی شامل یونی سواپ (Uniswap)، پنکیک سواپ (PancakeSwap)، وان اینچ (1inch)، کرو فایننس (Curve Finance) و دی‌دی‌اکس (dYdX) هستند. این صرافی‌ها امکان مبادله ارزهای دیجیتال را بدون نیاز به یک واسط مرکزی فراهم می‌کنند و معمولاً با استفاده از مدل‌های بازارساز خودکار (AMM) عمل می‌کنند.

یونی سواپ (Uniswap):

یک صرافی غیرمتمرکز محبوب که بر روی شبکه اتریوم فعالیت می‌کند و امکان مبادله توکن‌ها را با استفاده از استخرهای نقدینگی ارائه می‌دهد.

پنکیک سواپ (PancakeSwap):

یک DEX که بر روی زنجیره هوشمند بایننس (BSC) فعالیت می‌کند و به کاربران امکان مبادله توکن‌ها و مشارکت در استخرهای نقدینگی را می‌دهد.

وان اینچ (1inch):

یک تجمع‌کننده صرافی‌های غیرمتمرکز که بهترین قیمت‌ها را برای مبادلات ارائه می‌دهد و نقدینگی را از منابع مختلف جمع‌آوری می‌کند.

کرو فایننس (Curve Finance):

یک صرافی غیرمتمرکز که در تجارت استیبل کوین‌ها تخصص دارد و با استفاده از مدل‌های خاص، کارمزدها را کاهش می‌دهد.

دی‌دی‌اکس (dYdX):

یک صرافی غیرمتمرکز که علاوه بر مبادله، امکانات وام‌دهی، وام‌گیری و معاملات حاشیه را نیز ارائه می‌دهد.

صرافی متمرکز یا صرافی غیرمتمرکز؟

انتخاب بین صرافی متمرکز و غیرمتمرکز برای انجام معاملات، بستگی به نیازها، سطح تجربه و اولویت‌های امنیتی شما دارد. اگر سرعت بالا، نقدینگی زیاد و سهولت استفاده برایتان مهم هستند، صرافی متمرکز ممکن است مناسب‌تر باشد. اما اگر امنیت و کنترل کامل بر دارایی‌هایتان برایتان اولویت دارد، صرافی غیرمتمرکز انتخاب بهتری خواهد بود.

برسی کلی صرافی های متمرکز و غیر متمرکز:

صرافی‌های متمرکز (CEX):

مزایا:

• سرعت بالا و نقدینگی زیاد: صرافی‌های متمرکز معمولاً نقدینگی بالایی دارند و معاملات در آن‌ها سریع انجام می‌شوند.
• سهولت استفاده: رابط کاربری ساده و کاربرپسند دارند، به ویژه برای مبتدیان.
• ویژگی‌های پیشرفته: برخی صرافی‌های متمرکز، ابزارهای پیشرفته‌ای مانند تحلیل‌های تکنیکی و استراتژی‌های معاملاتی را ارائه می‌دهند.

معایب:

• نیاز به اعتماد به صرافی: دارایی‌های شما در اختیار صرافی قرار می‌گیرد و نیاز به اعتماد به صرافی دارید.
• احتمال حملات هکرها: اگر صرافی مورد حمله قرار بگیرد، دارایی‌های شما در خطر هستند.
• نظارت و سانسور: صرافی می‌تواند معاملات و دارایی‌های شما را کنترل کند.

صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX):

مزایا:

• امنیت بالا: به دلیل عدم نیاز به اعتماد به یک نهاد مرکزی، امنیت بالاتری دارند.
• حریم خصوصی: معاملات به صورت ناشناس انجام می‌شوند.
• کنترل کامل بر دارایی‌ها: شما کنترل کامل بر دارایی‌های خود دارید و می‌توانید بدون نیاز به صرافی، دارایی‌های خود را معامله کنید.
• کارمزد کم: به دلیل حذف واسطه‌ها، کارمزدها به طور قابل توجهی کاهش می‌یابند.

معایب:

• سرعت پایین‌تر: معاملات در صرافی‌های غیرمتمرکز ممکن است کندتر باشند.
• نقدینگی کمتر: نقدینگی در صرافی‌های غیرمتمرکز ممکن است کمتر باشد.
• رابط کاربری پیچیده: رابط کاربری در صرافی‌های غیرمتمرکز ممکن است پیچیده‌تر باشد و برای مبتدیان سخت باشد.

عوامل کلیدی در انتخاب صرافی:

• امنیت:
  اطمینان از وجود پروتکل‌های امنیتی قوی، مانند رمز عبور دو مرحله‌ای.
• تنوع رمزارزها:
  اطمینان از اینکه صرافی از رمزارزهایی که می‌خواهید معامله کنید پشتیبانی می‌کند.
• حجم معاملات:
  صرافی‌هایی با حجم معاملات بالا نشان دهنده محبوبیت و اعتماد کاربران هستند.
• رابط کاربری:
  اطمینان از اینکه رابط کاربری صرافی برای شما کاربرپسند و آسان است.
• پشتیبانی از کاربران:
  اطمینان از اینکه صرافی خدمات پشتیبانی قوی و پاسخگویی در دسترس دارد.
• کارمزدها:
  مقایسه کارمزدهای مختلف صرافی‌ها و انتخاب کمترین کارمزدها.
• پذیرش کاربران ایرانی:
  اطمینان از اینکه صرافی کاربران ایرانی را پذیرش می‌کند.

انتخاب بهترین صرافی متمرکز:

برای انتخاب بهترین صرافی متمرکز، فاکتورهایی مثل امنیت، تنوع رمزارزها، حجم معاملات، رابط کاربری و پشتیبانی از کاربران مهم هستند. صرافی‌هایی مثل بایننس (Binance)، کوین‌بیس (Coinbase) و کراکن (Kraken) از جمله صرافی‌های معتبر و شناخته شده در دنیا هستند. برای کاربران ایرانی، صرافی‌هایی مثل نوبیتکس (Nobitex) و پینگی (Pengi) نیز گزینه‌های مناسبی هستند.

انتخاب بهترین صرافی غیر متمرکز:

برای انتخاب صرافی غیرمتمرکز (DEX) مناسب، چند گزینه وجود دارد. یونی سواپ (Uniswap) یک صرافی محبوب و بزرگ است که بر روی شبکه اتریوم فعالیت می‌کند و به دلیل پشتیبانی از توکن‌های ERC-20 و سایر شبکه‌های بلاک‌چین، برای معاملات زنجیره‌ای انتخاب خوبی است. پنکیک سواپ (PancakeSwap) نیز صرافی غیرمتمرکز دیگری است که بر روی زنجیره بینانس اسمارت فعالیت می‌کند و برای معاملات توکن‌های مرتبط با این زنجیره مناسب است.

یونی سواپ (Uniswap):

شبکه: اتریوم (Ethereum).
تخصص: توکن‌های ERC-20 و همچنین سایر شبکه‌های بلاک‌چین مانند Binance Smart Chain، Polygon، Celo، Optimism و Arbitrum.
ویژگی‌ها: رابط کاربری ساده، سرعت بالا در انجام معاملات، پشتیبانی از استخرهای نقدینگی متنوع مانند USDC/ETH و DAI/USDC.

پنکیک سواپ (PancakeSwap):

شبکه: Binance Smart Chain (BSC).
تخصص: توکن‌های مرتبط با BSC.
ویژگی‌ها: رابط کاربری ساده، پشتیبانی از استخرهای نقدینگی متنوع، امکان انجام معاملات فیوچرز و وام گیری با اهرم.

Sushiswap:

یک DEX محبوب که بر روی اتریوم و سایر شبکه‌های بلاک‌چین فعالیت می‌کند و به دلیل پشتیبانی از توکن‌های مختلف، برای معامله‌گران متنوع مناسب است.

MyCoinChange:

یک گردآورنده مشهور در DEXها است که ویژگی‌های مختلفی مانند معامله، سفارش‌های محدود و ییلد فارمینگ ارائه می‌دهد.

نکات مهم در انتخاب DEX:

• نوع توکن‌ها:
  اگر توکن‌های ERC-20 را معامله می‌کنید، یونی سواپ گزینه مناسب‌تری است. اگر به توکن‌های BSC نیاز دارید، پنکیک سواپ بهتر است.
• امنیت:
  قبل از استفاده از هر DEX، حتماً اطمینان حاصل کنید که پلتفرم دارای سابقه امنیتی خوبی است و از پروتکل‌های امنیتی مناسبی استفاده می‌کند.
• کارمزدها:
  کارمزدهای تراکنش در DEX‌ها معمولاً پایین‌تر از صرافی‌های متمرکز هستند، اما باید کارمزدهای شبکه را نیز در نظر بگیرید.
• سرعت معاملات:
  سرعت معاملات در DEX‌ها معمولاً سریع است، اما ممکن است در برخی موارد به دلیل ازدحام شبکه، کندی‌هایی ایجاد شود.
• رابط کاربری:
  رابط کاربری DEX‌ها معمولاً ساده است و برای مبتدیان قابل استفاده است.

مقایسه صرافی متمرکز و غیرمتمرکز:

صرافی های متمرکز و غیر متمرکز هر دو نقش مهمی در دنیای ارزهای دیجیتال ایفا می کنند، اما با تفاوت های اساسی در عملکرد و ساختار. صرافی متمرکز (CEX) مانند یک بانک عمل می کند که دارایی کاربران را کنترل می کند و معاملات را تسهیل می کند. از طرف دیگر، صرافی غیرمتمرکز (DEX) بر اساس بلاک چین و قراردادهای هوشمند کار می کند و کنترل کامل بر دارایی ها را به کاربران می دهد.

نتیجه:

CEX ها برای معامله سریع و آسان ارزهای دیجیتال و دسترسی به خدمات پشتیبانی قوی مناسب هستند. DEX ها برای کسانی که به دنبال امنیت بالا و کنترل کامل بر دارایی های خود هستند، مناسب هستند. کاربرانی که تجربه بیشتری در مبادلات ارزهای دیجیتال دارند، می توانند از هر دو نوع صرافی به طور همزمان استفاده کنند تا از مزایای هر یک بهره مند شوند.